WUXALIA
WUXALIA: de strijd tussen Holland en Friesland laait weer op
Staatsbosbeheer slaagt erin menig waddenliefhebber de stuipen op het lijf te jagen. Stress en slapeloze nachten, daar hebben vakantiehuizenbezitters op bijvoorbeeld Terschelling en Vlieland stevig last van. Staatsbosbeheer, de boeren hadden er al een punthoofd van. Gemeentebesturen krabben regelmatig achter hun oor: Staatsbosbeheer, is dat nog van deze tijd? Een semi- rijksorgaan als beheerder van de natuur, ambtenaren die anderen de wet voorschrijven. Dit bolwerk van staatsmacht heeft aangekondigd dat de pachtprijzen van de vakantiewoningen op de wadden verhoogd gaan worden met enkele honderden procenten. Het gevolg van dit alles: hoge pachtprijzen,hoge huren.. Gemiddeld moet een huizenbezitter tussen de € 5000 a € 10000 per jaar meer betalen aan pacht. De Wadden, een paradijs voor de nieuwe rijken?
In de Middeleeuwen woedde er een hevige strijd om Terschelling tussen Holland en Friesland om dit eiland. Een strijd die het eiland zijn naam heeft gegeven:Wuxalia, ter Schelling - land van scheiding - Schellinge, Schylge of Skylge geheten. Het ging er volgens de analen. heftig aan toe Een kleine greep uit de schermutselingen tussen Holland en Friesland.
In 1396 komt de Hollandse vloot, met graaf Jan van Heenvliet, baljuw van Amstelland en graaf Gerrit van Egmond, baljuw van Medemblik, bij de strijd tegen de Friezen op het weerloze Terschelling terecht: brandschatting en verovering.
1499: plundering en brand tijdens de strijd met de Friese despoot Hendrik van Saxen
1569 Het kasteel van de toenmalige Heer van Terschelling, Karel van Aremberg, in brand gestoken; de drossaert en de pastoor van Midsland mishandeld. In 1615 wordt de Heerlijkheid Terschelling verkocht aan de Hollandse Stadhouder.
In 1910 verschijnt het Haagse Staatsbosbeheer op Terschelling. SB was onderdeel van het Haagse bolwerk van landbouw en visserij maar is sinds een aantal jaren een zelfstandig bestuursorgaan en wordt gecontroleerd door het rijk, om precies te zijn, het ministerie van LNV. Oftewel boerendochter Gerda Verburg (CDA) is grootgrondbezitter in het waddengebied. Het beheer van de wildernissen en zandverstuivingen op Terschelling werd in 1910 opgedragen aan Staatsbosbeheer. De gemeente werd vanwege haar oude rechten op het gebruik van het duingebied met fl. 56.000,- schadeloos gesteld. Heiden, zandverstuivingen en wildernissen moesten door ontginningen en bosaanleg `ten nutte`worden gemaakt, luidde de opdracht. Natuurbeheer was een onbekend begrip en van aandacht voor recreatie was nog helemaal geen sprake. Een belangrijk doel was ook het voorkomen van nieuwe zandverstuivingen. Door de duinen te beplanten hoopte men twee vliegen in één klap te slaan, want op den duur zou de houtoogst geld in het laatje brengen. De doelstellingen van SB zijn divers, een ervan is het bevorderen van recreatie. SB heeft grond in erfpacht uitgegeven voor kampeerterreinen, hotels, zomerhuizen en ook voor permanente bewoning en andere maatschappelijke voorzieningen. SB is dus eigenaar van heel veel grond op de wadden. SB int pachtgelden. En SB wil nu "marktconforme"prijzen. Prijzen die de pan uitrijzen, van kampeerplaats tot vakantiehuis. Leegstand, verkoop van huizen, minder inkomsten voor de huidige baljuw van Skylge en de edelen keren terug weer op het eiland om in hun koetsjes te genieten van hun waddenbuitenverblijven ver verwijderd van het plebs.
Het gevolg van dit alles is een boel commotie. Behalve bij SB zelf. Een blik op hun websites laat een oase van rust zien alsof je op de Boschplaat loopt. Geen nieuws over de pachtprijzen, geen discussie. Niks, alleen nieuws uit 2006 en vragen uit 2004. Mijn wangen stromen over van de tranen bij het lezen van zoveel actualiteit. Mijn hart gaat sneller kloppen bij zoveel transparantie. In welke tijd leeft SB? Die van pek , postduif en paard. Lang leve het feodalisme.
Wij verklaren hierbij de erfpachtoorlog aan de Haagse gravin Verburg en haar paladijnen. Het verloop van de strijd laat zich raden: De Friezen verdedigen hun woningbezit met hand en tand, de percelen van SB worden bezet en in brand gezet. Een speciale regeringscommissie o.l.v. Jan Marijnisse meldt zich voor inspectie op het eiland met Nijpels aan het stuur van de SAR. Het parlement stel een diepgravend onderzoek in. De commissie bepleit het aftreden van Gravin Gerda. Het kabinet Balkenende V struikelt over de erfpachtkwestie. De Wadden worden een republiek. Wouter van Dieren de eerste president.

Henk Tameling